O PROJEKCIE

"Wierzymy w to, że terapia przez sztukę ma sens, dziękujemy, że możemy widzieć i doświadczać zmian, jakie zachodzą w osobie niepełnosprawnej intelektualnie - uczestniku projektu Teatracje. Nie efekt końcowy jest ważny, a zmiana jaka dokonuje się w człowieku poprzez regularną terapię poprzez teatr, taniec, i ruch. Teatr dzieje się, każdego dnia" - mówią Julia Szubert i Agata Rappe, organizatorki projektu, które sześć lat temu powołały do życia projekt Teatracje.

Projekt Teatracje trwa już sześć lat. W ramach projektu w zajęciach bierze udział około 20 osób niepełnosprawnych. Projektem Teatracje zaczęły interesować się środowiska naukowe, a także osoby o różnych profesjach, które chcą zgłębiać wiedzę na temat terapii i wspomagania rozwoju przez taniec, teatr i ruch. Powstała także publikacja o terapii przez sztukę. Osoby niepełnosprawne - uczestnicy projektu czasem biorą tez udział w inicjatywach szkoleniowo-integracyjnych, taką były warsztaty teatroterapii podczas Festiwalu Kultury Studenckiej KULMINACJE 2011r. organizowane przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wzięło w nich udział 15 osób niepełnosprawnych i 15 studentów. Niebawem tez powstanie następny spektakl teatralny.

Od 2006 roku w Teatracjach wzięło udział kilkadziesiąt osób niepełnosprawnych intelektualnie, zrealizowano siedem spektakli teatralnych, które wystawiono w Scenie Rozmaitości oraz w Teatrze Nowym dla ponad dwutysięcznej widowni. Pracowało przy nich kilkudziesięciu młodych twórców, m.in.: reżyserzy, aktorzy, muzycy, scenografowie, projektantki kostiumów, charakteryzatorki...

O teatracyjnych spektaklach mówią Wielkopolskie i ogólnopolskie media. Honorowy Patronaty nad premierami obejmują Prezydent Miasta Poznania, Marszałek Województwa Wielkopolskiego i Starosta Poznański. Czterokrotnie gościem honorowym Teatracji była Maria Pietrusza Budzyńska, reżyser teatru osób upośledzonych, prowadząca WTZ Teatroterapia, działający przy Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Mamy nadzieję, że Maria Pietrusza Budzyńska przyjedzie do nas w 2012 roku.


Zrealizowane spektakle:

2006 r.
"Czerwone centrum w dziesiątym niebie" reż. Liliana Owoc Pierzchała
"Detra Le Dorso" reż. Magdalena Płaneta, Agata Rappe
"Klucz" reż. Wojciech Deneka
Miejsce premiery: Scena Rozmaitości


2007 r.
"Pamaj Makam" reż. Adam Leniec
"O nadziei utraconej nad dachami" reż. Magdalena Płaneta, Agata Rappe
"...jak u Szekspira" reż. Wojciech Deneka
Miejsce premiery: Teatr Nowy w Poznaniu


2008 r.
Pokaz spektakli:
"Pamaj Makam" reż. Adam Leniec
"O nadziei utraconej nad dachami" reż. Magdalena Płaneta, Agata Rappe
oraz filmu dokumentalnego: "Kaleka_38" w reż. Adama Leńca
Miejsce pokazu: Teatr Nowy w Poznaniu


2009 r.
Premiera spektaklu:
"Proces" na motywach powieści Franza Kafki, reż. Agata Rappe, Adam Leniec
Miejsce pokazu: Teatr Nowy w Poznaniu


2010 r.
Wystawa fotografii oraz Improwizowany Teatr Telewizji
"Nasz Mały Świat", realiz. Agata Rappe, Adam Leniec
Publikacja: "Sztuka - Edukacja - Terapia.
...żeby się ruszać i nie stać w miejscu"
Miejsce: Scena Na Piętrze / Galeria OKO/UCHO w Poznaniu



TEATROTERAPIA

Prof. dr hab. Władysław Dykcik
Zakład Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu

Kilka słów o teatroterapii...

Teatr i inne formy widowiskowe dają bardzo duże możliwości wszechstronnego rozwoju osób niepełnosprawnych intelektualnie. W sztuce teatralnej mamy żywe słowo, inscenizację, wizualizację, które mogą kształtować wszystkie możliwe emocje, jest to niezwykle atrakcyjna poznawczo stymulacja wszystkich sfer osobowości. O walorach płynących z aktywnego odbioru sztuki, aktywności artystycznej i kulturalnej najczęściej mówiono w aspekcie doznań estetycznych już dawno i jest to sprawa bezdyskusyjna.

Teatr jest polem szerokich możliwości osobowościowo twórczych, gdyż osoba mimo swoich ograniczeń niepełnosprawności intelektualnej może występować w roli, nie tylko samego odbiorcy, ale także twórcy, co ma nieocenioną wartość terapeutyczno-wychowawczą. Odgrywanie różnych ról, scen i sytuacji, poprzez poznanie ich specyfiki daje możliwość różnorodnej ekspresji słownej, wokalnej, muzycznej, plastycznej i ruchowej. W teatralnej twórczości poruszane są wszystkie możliwe formy aktywności, wszystkie procesy poznawcze i emocjonalne. Dzięki teatroterapii, dramatoterapii dokonuje się zintegrowana rehabilitacja społeczna osób z niepełnosprawnością intelektualną, ich rodzin, a także osób, które o niepełnosprawności nie wiedzą wiele...

Zaprezentowane Teatracje oceniłem na piątkę z plusem - było to niesamowite przeżycie i doświadczenie. Ludzie, którzy tam pokazali swoje umiejętności artystyczno-terapeutyczne pokonali bariery i zadawnione stereotypy niemożliwości osiągnięć osób niepełnosprawnych. Osoby występujące nauczyły się aktorskiej autoprezentacji i ekspozycji społecznej, pokazały kulturę godności współżycia życia społecznego. Jest to piękne i dobroczynne doświadczenie dla nich, dla nas jako widzów i ma nieocenioną wartość dla rozwoju ich samoskuteczności działania i radzenia sobie w każdych trudnych sytuacjach.

Rozmawiała: Monika Witaszak

Maria Pietrusza Budzyńska
autorytet w dziedzinie teatroterapii w Polsce, reżyser teatru osób upośledzonych WTZ Teatroterapia działającego przy Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie.

Teatroterapia to nowatorska forma rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych intelektualnie, przynosząca ludziom niepełnosprawnym zadowolenie i satysfakcję. Występ na scenie to szansa na odniesienie przez człowieka upośledzonego, na co dzień rzadko osiągalnego, sukcesu. Teatroterapia to nie tylko ćwiczenia teatralne, to budowa nie człowieka, jego godności, poczucia wartości, samodzielności oraz możliwość wypowiedzenia się poprzez uzewnętrznienie emocji, uczuć, pragnień.

Akceptacja, oklaski widowni, są przeżyciem wzmacniającym nie tylko dla niepełnosprawnych aktorów, ale i dla ich rodzin. Dokonuje się tu rehabilitacja społeczna; człowiek przekracza swoje ograniczenia i złe doświadczenia. Mając wsparcie grupy terapeutycznej osiąga nową jakość życia.